Skip to main content

Auteur: Eric Peute

Première documentaire ‘De toekomst van duurzaam varend erfgoed’

Op donderdag 21 augustus is tijdens de tweede dag van Sail Amsterdam de documentaire ‘De toekomst van duurzaam varend erfgoed’ in première gegaan. De première vond plaats aan boord van stoomzeesleper Furie, in aanwezigheid van vele genodigden uit de cultuur- en maritieme sector.

De documentaire is gemaakt door Freek Lagerweij (Jules Media) in opdracht van het Platform Duurzaam Varend Erfgoed, en is mede mogelijk gemaakt door het Cultuurfonds, het Techniek in Bedrijf Fonds, Sail Amsterdam, de FVEN en diverse behoudsorganisaties.

De aanwezige gasten werden welkom geheten door Ton Raemakers, bestuurder van Stichting Hollands Glorie en lid van het Platform Duurzaam Varend Erfgoed.
Hans van Nispen, bestuurder van de Federatie Varend Erfgoed Nederland en voorzitter van het Platform, ging kort in op het ontstaan van de documentaire.
Daarna vertelde Freek Lagerweij, producent van de documentaire en directeur van Jules Media, hoe hij tijdens het maakproces geraakt werd door het varend erfgoed en de liefde van de eigenaren voor hun schepen.

Openingshandeling

De openingshandeling werd verricht door Marjolein Jansen, vicevoorzitter van de Stichting Sail Amsterdam, die de stoomfluit liet klinken. In haar toespraak benadrukte zij het unieke karakter van het varend erfgoed en het belang van de deelname van circa 650 erfgoedschepen aan Sail Amsterdam.

De documentaire

Na de openingshandeling werd de documentaire op een groot scherm vertoond.
De film opent met Hans van Nispen, die laat zien wat varend erfgoed omvat: van stoere sleepboten en zeilende vrachtschepen tot sierlijke notarisbootjes.
“Op zo’n schip varen is niet alleen een ervaring voor jezelf, maar ook voor het schip. Mensen langs de kant steken hun duim op – dat is waardering.”

Josepha Kempl vertelt over haar Antilope, een zeldzaam ijzeren zeilend vrachtschip uit 1896, dat volgens haar jarenlang op haar leek te wachten.
“Niets in mijn leven ging zo makkelijk als vanaf het moment dat het schip er was. Je leeft je droom, en op een dag leeft de droom jou.”

De passie van Albin Glaser voor sleepboten ontstond bij zijn opa. Zijn eigen exemplaar uit 1909 noemt hij “één brok staal en kracht”. Voor hem is de motor het kloppend hart:
“Zonder motor heb je niks. Het kost tijd, energie en geld, maar de verbondenheid maakt het alles waard.”

In het slotdeel belicht Matthijs Wink de verduurzamingskansen voor de vloot. Veel schepen zijn al duurzaam door hun lange levensduur of zeilvermogen. Daarnaast kan HVO-biodiesel – gemaakt van restproducten – de CO₂-uitstoot tot 90% verlagen zonder het karakter van het schip aan te tasten. Maar dat vraagt actie: lagere prijzen en betere verkrijgbaarheid van HVO aan het water. Ook is het cruciaal dat varend erfgoed – net als oldtimers – een landelijke ontheffing krijgt voor milieuzones, zodat schepen met hun authentieke motoren kunnen blijven varen.

Vervolg

Het Platform Duurzaam Varend Erfgoed was verheugd met de hoge opkomst tijdens de première en de positieve reacties van de aanwezigen. De komende periode zal de documentaire breed worden verspreid onder musea, behoudsorganisaties, scholen en maritieme instellingen.
De film is te bekijken via de website van het Platform Duurzaam Varend Erfgoed:

Bekijk de film hier

Column: 45 jaar Furie

45 jaar Furie

Mei 1980 wandelde ik op de Rotterdamse havendagen over de Boompjes in Rotterdam en zag daar de Furie liggen. Ik kende het schip uit de tv serie Hollands Glorie en dacht ik ga even aan boord kijken. Was er een gezellige bedoening met een man met een buikorgel op het achterdek.

Wandelend over het schip zag ik dat er wat hout in de vuurgang lag om toch wat rook te maken, iets wat toen nog mocht. Al pratend was mijn belangstelling toch wel gewekt, mede omdat ik een maand ervoor met varen was gestopt. Na een aantal leuke gesprekken aan boord de afspraak gemaakt dat ik de volgende zaterdag aan boord zou komen om er als vrijwilliger te beginnen.

Dat was het begin van mijn loopbaan aan boord van de Furie. Ik werd te werk gezet in de machinekamer omdat mijn achtergrond Machinist was. Korte tijd later kwam ik in het bestuur om de dekdienst te begeleiden en aan te sturen. In die hoedanigheid was ik ook betrokken bij de allereerste Furieade die we organiseerden om de Furie officieel in bedrijf te nemen.

Sinds die tijd heb ik aan boord eigenlijk alle takken van sport wel gedaan en nu ben ik vooral betrokken bij het opstoken van de ketel als we vaartochten hebben. Verder ben ik een beetje een manusje van alles zal ik maar zeggen. Ik verzorg tevens de muziek de laatste tijd aan boord en het verdere werk ligt op zowel de technische als andere zaken, net waar het maar nodig is.

Afgelopen mei vierde ik met de jongens tussen het stoken en varen door ook maar even dat ik nu al 45 jaar lid ben van deze geweldige Furiefamilie en hoop ik er nog lang bij betrokken te zijn, dus op naar de 50 jaar.

Willem de Gee

Column Furie, Nautische vuurdoop

Nautische vuurdoop

Mijn traject aan boord van de Furie begon ruim 15 jaar geleden als een stagiair. Om toch verder te groeien besloot ik om naar de zeevaartschool te gaan en te gaan varen om ervaring op te doen. Gedurende de opleiding heb ik ook alle binnenvaart papieren behaald. 

Maar alleen met die papieren ben je er nog niet, op de Furie heb je meer ervaring nodig en dat leer je pas aan boord. Hoe gedraagt het schip zich in welke omstandigheden. Ook moet je weten wat er aan dek en in de machinekamer gebeurt zodat je hier als kapitein op kan inspelen. Alle informatie die uitgelegd werd heb ik opgenomen en onthouden. Veel zelf uitvoeren was hierbij noodzakelijk en hielp enorm.

Daar was dan de dag die er ooit eens zou komen, een vaartocht met een bedrijf op de Furie. Dat klinkt nog niet als iets bijzonders aangezien we dat een aantal keer per jaar verzorgen voor bedrijven en gezelschappen. Echter kwam ‘s ochtends het bericht dat de vaste kapitein door medische redenen afwezig was. 

Daarmee rees natuurlijk gelijk de vraag: ‘en nu?’. De hoofdmachinist stond gelijk naast me: “Zou jij de Furie willen varen onder jouw gezag?”. 

Hier hoefde ik natuurlijk niet over na te denken, vol moed heb ik “Ja” gezegd. Dan ga je het avontuur aan en word je opeens ‘ouwe’ genoemd (vakjargon voor Kapitein), konden de ‘oudjes’ dat ook eens tegen mij zeggen. Tijdens het varen gelden rangen en standen welke gevolgd worden. De vaartocht verliep voorspoedig. Het bedrijf waarvoor we voeren heeft een middag gehad om nooit meer te vergeten. Met veel complimenten meerde ik weer aan in Maassluis.

Na de reis hebben we eerst maar een ‘aankommertje’ gedaan (vakjargon voor een versnapering na een perfect verlopen reis). 

Marnix Vlielander

De nieuwe generatie kapitein

Column: Overdragen van de stookfakkel

Tweemaandelijks bieden we u een blik achter de schermen bij de s.s. Furie en het vrijwilligers peloton van Stichting Hollands Glorie (SHG).

Overdragen van de stookfakkel

Sinds 2001 ben ik lid van de Furiefamilie. Dat was de start van een hele mooie
tijd. 
Al snel werd ik richting ketelruim gedirigeerd, om te leren hoe de ketel
opgestookt moest worden. Alle begin is moeilijk en er kwam weleens een
mooie zwarte pluim uit de schoorsteen. Dan stonden altijd een paar brulboeien
aan dek die begonnen te gillen: ‘Arie je rookt’!
In 2010 werd ik gebombardeerd tot hoofdstoker. Vanaf die tijd regelde ik het
opstoken van de ketel voor de vaartochten. 
Naast het opstoken deed ik ook met veel plezier de rondleidingen aan boord
van de bezoekers die alles over de Furie wilden weten. Ik nam hier altijd de tijd
voor, dus al snel werd er gezegd dat Arie ‘wel even’ een rondleiding doet (want
dan waren ze me een tijdje kwijt). 
Ook deed ik mee met de bezoekjes van scholieren, waarbij zogenaamd de mini
ketel wordt opgestart om de jeugd te laten zien hoe een stoombedrijf werkt.
In de afgelopen jaren zijn er nieuwe vrijwilligers aan boord gekomen en die
werden al snel het ketelruim in geschopt. Gezien mijn leeftijd moesten er toch
wel weer een paar nieuwe stokers bijkomen. Zodoende heb ik Danny, Johan en
Edwin opgeleid. Nou duurt het leren stoken bij ons toch wel een tijdje, want in
tegenstelling tot de jaren ‘80 zijn ze nu niet zo blij als de Furie voor de kade ligt
te roken. Maar goed, ze zijn gelukkig goede stokers en dat scheelt natuurlijk.  
De jaren gaan tellen, dus ik heb de beslissing genomen om het wat rustiger aan
te doen.
Ik heb letterlijk de stookfakkel van de Furie overgedragen aan Danny van der
Ent. Hij is nu de hoofdstoker aan boord. Ik wens hem veel plezier ermee, al zijn
ze aan boord nog niet van me af!


Arie Uiterdijk


Voormalig hoofdstoker Furie

Furie bezoeken achter je computer

Op de website van de stoomzeesleepboot Furie heb je de mogelijkheid om digitaal door het prachtige schip te wandelen. Met de virtuele 3D tour ‘loop’ je door alle ruimtes van de Furie en er zijn nog meer digitale snufjes beschikbaar.

Dus ook als je niet goed ter been bent, of niet in de mogelijkheid bent om langs te komen kun je de Furie toch bekijken!

Digitale bezoekers

‘Of we onszelf hiermee in de voet schieten, omdat er met deze 3Dtour misschien minder bezoeker naar de Furie zelf komen? Nee dat denk ik echt niet,’ vertelt Ton Raemakers, voorzitter van Stichting Hollands Glorie. ‘De virtuele tour die je op de website kunt maken door de mooie eeuwoude dame toont inderdaad alles. Je kunt een kijkje nemen in de machinekamer, de stookplaat en ook de slaapvertrekken bijvoorbeeld. Het is een prachtige aanvulling op onze nieuwe website. En een mogelijkheid om het schip te bekijken als je zelf niet in staat bent om haar te bezoeken. De 3D tour, hoe mooi ook, is ter verlevendiging van de site, maar kan zeker niet een bezoek vervangen. Uiteindelijk blijft een persoonlijk bezoek aan de Furie een gouden ervaring die je niet snel zult vergeten. Een pronkstuk van varend erfgoed zoals de Furie, is en blijft uniek. Van achter een computer beleef je nou eenmaal niet de mooie ervaring die je op het schip zelf wel hebt, waar je de kleurrijke verhalen van de bemanning erbij krijgt tijdens een rondleiding.’

Virtuele tour Furie

De virtuele tour door de Furie vraagt enige digitale handigheid. Zodra je doorhebt hoe je moet navigeren, zie je het hele schip. Lukt het niet? Geef niet op, want onder de kop ‘Galerij’ in de menubalk is een automatische tour beschikbaar.

De Furie is geliefd bij modelbouwers. Regelmatig komen vragen binnen over afmetingen van bepaalde ruimtes. Ook dit is exact na te meten in dit programma.

Start de virtuele tour en er verschijnen diverse opties links onderin het scherm, waaronder metingen, maar ook een plattegrond. Van daaruit kun je de verschillende verdiepingen ook selecteren.

Bezoek aan de Furie

Ben je na de digitale rondleiding toch benieuwd hoe de Furie er in het echt uitziet? Je bent van harte welkom aan boord!

De Furie, aan de Stadhuiskade in Maassluis, is geopend voor publiek op woensdagmiddag van 14-17 uur en op zaterdag van 10-17 uur. De toegang tot dit varend museum is €3 per persoon. Er zijn mogelijkheden om buiten de reguliere openingstijden een afspraak te maken, voor grote groepen en het maken van een trouwreportage aan boord. Stuur een mail naar info@furie.nl en we helpen je graag verder.

Fotorondleiding

Jaap Pameyer is de drijvende kracht achter de virtuele 3D tour. De rondleiding op de Furie is te zien op: www.furie.nl.

Fotorondleiding is het eerste bedrijf in Nederland die de 360⁰ virtual tour heeft geïntroduceerd in de maritieme industrie. Deze innovatieve techniek wordt gebruikt voor presentatie, promotie, educatie en documentatie. Kijk voor meer informatie op: www.fotorondleiding.nl.

Column: Anekdotes uit het Furieverleden

Tweemaandelijks bieden we u een blik achter de schermen bij de s.s. Furie en het vrijwilligers peloton van Stichting Hollands Glorie (SHG).

Anekdotes uit het Furieverleden

Heel wat jaren geleden hadden we een vaartocht met de Furie voor een internationale voedings- en levensmiddelenproducent uit Vlaardingen. De gasten aan boord waren directieleden vanuit elke Europese vestiging. De welbekende chef-kok Herman den Blijker was ingehuurd om de maaltijd verzorgen. Dat was natuurlijk sjiek en prima voor elkaar. In die tijd aten wij als bemanning gewoon mee. Nou ja gewoon… Patrijzen en ander gevogelte kwamen geurig uit de kombuis. Nou zag ik alleen die Patrijs voor heel wat anders aan (en daar was ik niet de enige in). Eigenlijk hadden we geen idee wat er op het menu stond. Dus ik zeg tegen deze befaamde kok: ‘Lekker balletje Herman, smaakt goed!’. Zijn antwoord hierop laten we diplomatiek maar even in het midden.

Ook de bemanning heeft genoten van deze luxe maaltijd. Aan het eind kwamen de sigaren. Dat waren geen goedkope en ook niet tussen je vingers te houden, zo groot waren die dingen. Herman liet de overgebleven sigaren achter voor de bemanning. Daar hebben we nog even een poosje mee gedaan. Al met al weer een geslaagde reis, waar we met veel plezier op terugkijken.

Het bijzondere tijdens deze tocht was dat een Italiaans directielid op de bank in de machinekamer naast mij kwam zitten en genoot van de stoommachine. ‘Kijk’ zegtie: ‘Elke maand organiseert iemand uit de Europese Directie iets. Al jarenlang is het motto: hoe extravaganter, hoe mooier. Deze vaartocht met de Furie is voor mij de mooiste bijeenkomst tot nu toe. De nostalgie van dit prachtige schip, de geur van stoom en die geweldige machine. Dit is totaal iets anders dan dat we normaal doen en ik geniet hier met volle teugen van!’.

Daar word ik als vrijwilliger nou enorm blij van.

Jan Peute

Machinist Furie